WIPO–IFRRO Bölgesel Çalıştayı ve IFRRO Yarıyıl Toplantısı - Bükreş
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) ile Uluslararası Çoğaltım Hakları Federasyonu (IFRRO) tarafından düzenlenen WIPO–IFRRO Bölgesel Çalıştayı ile IFRRO 2026 Yarıyıl Toplantıları, 1-4 Haziran 2026 tarihleri arasında Romanya’nın başkenti Bükreş’te gerçekleştirildi.
EĞİTİM YAYBİR’i toplantılarda Yönetim Kurulu Başkanımız Ali Can temsil ederek Türkiye'deki mevcut duruma dair bir sunum gerçekleştirdi.
Çalıştay 1-2 Haziran’da yapılmış ve 50’den fazla meslek birliği, telif hakkı kurumu ve uzmanı bir araya getirmiştir. Çalıştayda on tematik oturum düzenlenmiştir. 3-4 Haziran'daki IFRRO Yarıyıl Toplantılarına ise yaklaşık 60 üye kuruluştan 130’a yakın katılımcı katılmıştır. Türkiye'den toplantıya YAYBİR Yönetim Kurulu üyeleri ve Telif Hakları Genel Müdürlüğü de katılım göstermiştir.
WIPO ve IFRRO tarafından Romanya Telif Hakkı Ofisi (ORDA) işbirliğiyle 1–2 Haziran tarihlerinde düzenlenen “Metin ve Görsel Temelli Eserler Alanında Toplu Hak Yönetimi” başlıklı bölgesel çalıştay; telif hakkı otoritelerini, çoğaltım hakları kuruluşlarını ve alan uzmanlarını bir araya getirdi.
İki gün süren çalıştayda toplu hak yönetiminin hukuki çerçevesi, çoğaltım hakları kuruluşlarının karşılaştığı operasyonel sorunlar ve fırsatlar, yapay zekâ ve telif hakkı, özel kopyalama bedelleri, kamuya ödünç verme hakkı, eğitim lisanslaması, mesleki ve ticari lisanslama ile telif hakkı otoritelerinin meslek birliklerini destekleme rolü ele alındı.
Türkiye’deki Gelişmeler Bölgesel Katılımcılarla Paylaşıldı
“Bölgedeki Çoğaltım Hakları Kuruluşlarının İşleyişindeki Zorluklar ve Fırsatlar” başlıklı oturumda Türkiye; EĞİTİM YAYBİR ve YAYBİR tarafından ortaklaşa temsil edildi.
Oturum kapsamında Türkiye’deki çoğaltım hakları kuruluşları arasındaki koordinasyon, Ortak Lisanslama Platformu, eğitim kurumlarının lisanslanması, özel kopyalama, kamuya ödünç verme hakkı ve dijital korsanlıkla mücadele alanlarında yürütülen çalışmalar katılımcılarla paylaşıldı.
Türkiye’de yayıncı, yazar ve çevirmen meslek birlikleri arasında ortak lisanslama konusunda gelişen işbirliğine dikkat çekilirken, ilan edilen lisanslama tarifelerinin uygulanabilir ve sürdürülebilir lisanslama modellerine dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı. Eğitim kurumlarının lisanslanması konusunda yürütülen hukuki çalışmalar ile henüz sonuçlanmamış olan davalar hakkında da bilgi verildi.
Özel kopyalama kapsamında toplanan bedellerin hak sahiplerine dağıtılmasına yönelik bir mekanizma bulunmaması ve kamuya ödünç verme hakkına ilişkin işleyen bir ödeme sisteminin henüz oluşturulamamış olması da Türkiye açısından öncelikli başlıklar arasında aktarıldı.
Uzun Süreli Çalışmaların Önemli Bir Aşaması
Bükreş’te gerçekleştirilen çalıştay, IFRRO bünyesinde yürütülen Doğu Avrupa Lisanslama Geliştirme Projesi kapsamında uzun süredir devam eden çalışmaların önemli bir aşamasını oluşturdu.
Daha önce İstanbul ve Lüksemburg’da gerçekleştirilen yüz yüze toplantılar ile çevrim içi görüşmelerde; Doğu Avrupa ülkelerindeki lisanslama uygulamaları, eğitim kurumlarının lisanslanması, özel kopyalama, kamuya ödünç verme hakkı, kurumsal yönetişim ve meslek birlikleri arasındaki işbirliği ele alınmıştı.
Son olarak 25 Mart 2026 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen toplantıda EĞİTİM YAYBİR, YAYBİR, TBYM ve BESAM temsilcileri, IFRRO Proje Danışmanı Dr. Luka Novak ile bir araya gelerek projede kaydedilen ilerlemeleri ve Bükreş çalıştayına yönelik hazırlıkları değerlendirmişti.
Bu süreç, Türkiye’de lisanslama alanında faaliyet gösteren meslek birlikleri arasındaki iletişimin ve ortak çalışma kapasitesinin güçlendirilmesine önemli katkılar sundu.
IFRRO Yarıyıl Toplantılarında Geniş Katılım
Bölgesel çalıştayın ardından gerçekleştirilen IFRRO 2026 Yarıyıl Toplantıları, dünyanın farklı ülkelerinden IFRRO üyelerini ve alan uzmanlarını Bükreş’te bir araya getirdi.
Toplantı programında IFRRO Yönetim Kurulu, Avrupa Grubu, Lisanslama Forumu, çoğaltım hakları kuruluşları, yazarlar ve yayıncılar toplantılarının yanı sıra teknik çalışma grupları ve çeşitli forumlar yer aldı.
Toplantılarda yapay zekânın telif hakları üzerindeki etkileri, yeni lisanslama modelleri, dijital dönüşüm, veri yönetimi, uluslararası işbirliği ve çoğaltım hakları kuruluşlarının gelecekteki çalışma alanları değerlendirildi.
EĞİTİM YAYBİR, IFRRO bünyesindeki uluslararası çalışmalara aktif katılımını sürdürerek, Türkiye’de yayıncılık sektörünün ve hak sahiplerinin menfaatlerinin korunması, lisanslama sistemlerinin geliştirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin güçlendirilmesi yönündeki çalışmalarına devam edecektir.
